Gold-silver ratio – co to jest i co mówi o cenie srebra?
Gold-silver ratio (współczynnik złoto/srebro) mówi, ile uncji srebra trzeba, żeby kupić jedną uncję złota. To jeden z najprostszych i najczęściej cytowanych wskaźników na rynku kruszców. Wyjaśniamy, jak go liczyć, jakie wartości osiągał w historii, jak korzystają z niego inwestorzy i na co uważać w Polsce.
Gold-silver ratio – co to jest?
To po prostu cena uncji złota podzielona przez cenę uncji srebra. Na przykład jeśli uncja złota kosztuje 2000 dolarów, a uncja srebra 25 dolarów, to ratio wynosi 2000 ÷ 25 = 80. Za jedną uncję złota można więc „kupić” 80 uncji srebra.
- wysokie ratio (np. 80–100) oznacza, że srebro jest względnie tanie w porównaniu ze złotem,
- niskie ratio (np. 40–50) oznacza, że srebro jest względnie drogie.
Wskaźnik nie mówi, czy kruszce są tanie czy drogie same w sobie, tylko jak wyceniane są względem siebie. Aktualną wartość łatwo wyliczyć z bieżących notowań uncji złota i srebra, a wiele serwisów z kursami kruszców podaje ją wprost.
Gold-silver ratio w historii
| Okres | Przybliżone ratio | Tło |
|---|---|---|
| starożytny Rzym | ok. 12 | relacja ustalona przez państwo |
| 1792, USA | 15 | ustawa menniczna ustaliła stały stosunek złota do srebra |
| ok. 1900 | ok. 30–35 | koniec epoki bimetalizmu, srebro traci rolę pieniądza |
| 1940 | ok. 100 | stała cena złota w USA, tanie srebro |
| styczeń 1980 | ok. 17 | rekordowy szczyt cen srebra |
| 1991 | ok. 100 | bardzo słabe srebro po latach spadków |
| kwiecień 2011 | ok. 32 | srebro blisko 50 dolarów za uncję |
| marzec 2020 | ok. 120–125 | panika na początku pandemii, historyczny szczyt |
Przez większą część XX i XXI wieku ratio wahało się mniej więcej między 40 a 90. Dla porównania: w ostatnich latach wydobywa się na świecie ok. 7 razy więcej srebra niż złota, ale na rynku nie przekłada się to bezpośrednio na relację cen.
Od czego zależy gold-silver ratio?
- Złoto to przede wszystkim „bezpieczna przystań”. Banki centralne i inwestorzy kupują je w czasach kryzysu, dlatego wtedy ratio zwykle rośnie.
- Srebro jest w dużej mierze metalem przemysłowym. Ponad połowa popytu pochodzi z przemysłu: fotowoltaiki, elektroniki, medycyny. Gdy gospodarka przyspiesza, srebro często zyskuje szybciej niż złoto i ratio spada.
- Srebro jest bardziej zmienne. Rynek srebra jest mniejszy, więc ceny skaczą mocniej w obie strony.
Jak inwestorzy korzystają z ratio?
Najpopularniejsza strategia to „zamiana” jednego kruszcu na drugi:
- przy wysokim ratio część złota zamienia się na srebro, w nadziei, że srebro „dogoni” złoto,
- przy niskim ratio wraca się do złota.
Celem jest zwiększenie liczby uncji bez dokładania pieniędzy. Inni traktują ratio prościej, jako podpowiedź, który kruszec dokupić w danym momencie do swojej kolekcji lub oszczędności.
Uwaga: ratio może przez wiele lat utrzymywać się wysoko albo nisko. To wskaźnik pomocniczy, a nie gwarancja zysku. Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie jest poradą inwestycyjną.
Na co uważać w Polsce? VAT i premia
W Polsce zamiana złota na srebro ma dodatkowy koszt, o którym często się zapomina:
- złoto inwestycyjne jest zwolnione z VAT, czyli sztabki o próbie co najmniej 995 i monety spełniające warunki ustawy,
- srebro jest obciążone 23% VAT, którego przy odsprzedaży nie odzyskasz.
Do tego dochodzą premie i marże przy kupnie i sprzedaży. Żeby zamiana złota na srebro się opłaciła, ratio musi więc spaść znacznie bardziej niż w krajach bez VAT na srebro. Dlatego wiele osób kupuje srebro „od razu”, z myślą o kolekcji lub długim trzymaniu, zamiast często przerzucać kapitał.
Srebrne monety kolekcjonerskie a ratio
Przy monetach kolekcjonerskich ratio ma mniejsze znaczenie. Ich cena to wartość srebra plus premia za projekt, nakład i technikę wykonania, a wartość kolekcjonerska nie zależy tylko od kursu kruszcu. Jeśli interesuje Cię przede wszystkim ilość srebra, wybierz sztabki srebra lub monety bulionowe. Jeśli liczy się też design i limitowany nakład, zajrzyj do srebrnych monet kolekcjonerskich. Różnice opisujemy w artykułach Srebrna moneta czy sztabka srebra? i Czy warto kupować srebrne monety?
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć gold-silver ratio?
Podziel cenę uncji złota przez cenę uncji srebra, w tej samej walucie. Wynik to liczba uncji srebra warta tyle, co jedna uncja złota.
Jakie gold-silver ratio jest wysokie?
Historycznie wartości powyżej ok. 80 uważa się za wysokie (srebro względnie tanie), a poniżej ok. 50 za niskie.
Jaki był najwyższy gold-silver ratio?
W czasach rynkowych notowań ok. 120–125, w marcu 2020 roku. Podobnie wysokie wartości pojawiały się w latach 40. i na początku lat 90. XX wieku.
Czy wysokie ratio oznacza, że trzeba kupić srebro?
Nie musi. To tylko wskazówka, że srebro jest tanie względem złota. Ratio może długo pozostać wysokie, a w Polsce przy zakupie srebra trzeba doliczyć 23% VAT.
Podsumowanie
Gold-silver ratio pokazuje, ile uncji srebra kosztuje uncja złota. Historycznie wahał się zwykle między 40 a 90, a skrajności sięgały 15 i 125. To przydatna wskazówka przy decyzji, który kruszec dokupić, ale nie wyrocznia. W Polsce trzeba też pamiętać o VAT na srebro. Srebro w formie, która daje też radość z kolekcjonowania, znajdziesz w kategorii Srebrne monety.